ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬: ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦ ତାରିଖକୁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ‘ଘରଚଟିଆ ଦିବସ’ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରାରେ ଘରଚଟିଆକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। କୁହାଯାଏ ଯେ, ଯେଉଁ ଘରେ ଘରଚଟିଆ ବସା ବାନ୍ଧି ରହନ୍ତି, ସେଠାରେ ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟରେ ଶୁଭ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଘରଚଟିଆ ଧୂଳିରେ ଖେଳିଲେ ବର୍ଷାର ପୂର୍ବାନୁମାନ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ଏକ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ ଭାବେ ଏହି ପକ୍ଷୀଟି ‘ପାସର୍ ଡୋମେଷ୍ଟିକସ୍’ (Passer domesticus) ନାମରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରାୟ ୧୪ ରୁ ୧୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଲମ୍ବ ଏବଂ ୩୦ ରୁ ୩୫ ଗ୍ରାମ ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ପକ୍ଷୀଟି କ୍ଷେତରୁ କ୍ଷତିକାରକ ପୋକଜୋକ ଖାଇ ଚାଷୀଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ‘କୃଷକର ପରମ ବନ୍ଧୁ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏତେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଉପକାରୀ ପକ୍ଷୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଘରଚଟିଆ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀ, କଂକ୍ରିଟ୍ ଘରର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ ଟାୱାରରୁ ବାହାରୁଥିବା ବିକିରଣ ଯୋଗୁଁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଘରଚଟିଆ କମିଗଲେଣି। ଏହି ଚିନ୍ତାଜନକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ୨୦୧୦ ମସିହାରୁ ବିଶିଷ୍ଟ ପରିବେଶବିତ୍ ମହମ୍ମଦ ଦିଲାୱରଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଦିବସ ପାଳନର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଦିବସ ପାଳନର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘରଚଟିଆ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବିଲୁପ୍ତ ପ୍ରାୟ ପକ୍ଷୀକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ କୃତ୍ରିମ ବସା ତିଆରି କରାଯାଉଛି। ଲୋକମାନେ ନିଜ ଘରର ଅଗଣା କିମ୍ବା ବାଲକୋନିରେ କାଠ ବା ମାଟିର ବସା ସାଙ୍ଗକୁ ପାଣି ଓ ଦାନା ରଖି ଘରଚଟିଆଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି। ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଛୋଟ ପକ୍ଷୀଟିର ବଞ୍ଚି ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଆଜିର ଏହି ବିଶ୍ୱ ଘରଚଟିଆ ଦିବସରେ ଆସନ୍ତୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶପଥ ନେବା ଯେ, ଆମ ପରିବେଶରୁ ଏହି ପ୍ରେମର ପକ୍ଷୀଟିକୁ କେବେ ବି ହଜିବାକୁ ଦେବା ନାହିଁ।
